เควอซิติน (Quercetin)

Quercetin เป็นสารฟลาโวนอยด์ที่พบในพืชและอาหาร เช่น ชาเขียว หัวหอม แอปเปิ้ล เบอร์รี่ และใบแปะก๊วย

ประโยชน์ต่อสุขภาพของ Quercetin มาจากฟลาโวนอยด์ ซึ่งเป็นไฟโตนิวเทรียนท์หรือสารเคมีจากพืชที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพรวมถึง “ฤทธิ์ในการต้านอาการแพ้ ต้านไวรัส ต้านการอักเสบ และขยายหลอดเลือด” Quercetin ยังมีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและต้านการอักเสบอีกด้วย

สารนี้ได้ถูกนำมาใช้เพื่อช่วยในการรักษาโรคหัวใจและหลอดเลือด การอักเสบเรื้อรัง โรคข้ออักเสบ การติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ และโรคเบาหวาน ในฐานะที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ มันช่วยปกป้องร่างกายจากอนุมูลอิสระซึ่งเป็นโมเลกุลที่ไม่เสถียรที่สามารถทำลายเซลล์ที่มีชีวิตและเนื้อเยื่อที่ดีได้

อนุมูลอิสระสามารถถูกกระตุ้นได้โดยมลภาวะ รังสี ก๊าซเรือนกระจก ควันบุหรี่ และเคมีบำบัด Quercetin ยังช่วยป้องกันโรคที่เกี่ยวกับระบบประสาท เช่น โรคพาคินสันหรือโรคอัลไซเมอร์ได้ด้วยคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ และด้วยการต่อสู้กับอนุมูลอิสระนี้มันจึงสามารถปกป้องร่างกายจากความเครียดจากปฏิกิริยาออกซิเดชั่นได้ ความเครียดออกซิเดทีฟเป็นปัจจัยหนึ่งในการพัฒนาของโรคเหล่านี้

การศึกษาหนึ่งชี้ให้เห็นว่าสารฟลาโวนอยด์ เช่น quercetin มีศักยภาพในการปกป้องเซลล์ประสาทจากการบาดเจ็บจากสารที่เป็นพิษต่อระบบประสาท อีกทั้งยังช่วยกระตุ้นระบบการเรียนรู้และการจดจำ ช่วยจัดการอาการอักเสบเรื้อรัง และบรรเทาอาการภูมิแพ้ได้

เควอซิตินสามารถยับยั้งการปล่อยสารฮีสตามีนของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดมาสต์เซลล์ (mast cells) และทำหน้าที่เป็น “สารต้านฮีสตามีนตามธรรมชาติ” มาสต์เซลล์เป็นที่รู้จักกันว่าเป็น “ประตูภูมิคุ้มกัน” ต่อสมอง สิ่งแวดล้อม และความเครียดทางอารมณ์

ในปี 2016 มีการศึกษาของสมาคม American Heart and Stroke Association พบว่า quercetin ที่เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร “อาจเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดความดันโลหิต”

ประโยชน์อื่นๆ ได้แก่ การออกฤทธิ์ในการปกป้องกระเพาะอาหาร อันเนื่องมาจาก “คุณสมบัติในการกำจัดอนุมูลอิสระหรือเพิ่มการผลิตเมือกในกระเพาะอาหาร” คุณสมบัติในการต้านเชื้อแบคทีเรียที่มีผลต่อระบบต่างๆ เช่น ระบบทางเดินอาหาร ผิวหนัง ระบบปัสสาวะและทางเดินหายใจก็มีการกล่าวถึงมาก่อน นอกจากนี้ ยังพบว่ามีคุณลักษณะในการต้านไวรัสต่างๆอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ไวรัสอะดีโน (adenovirus) เชื้อเริม (herpes simplex) เชื้อไว้รัสสมองอักเสบญี่ปุ่น (Japanese encephalitis) และเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดโรคในระบบทางเดินหายใจ

Quercetin กับมะเร็ง

ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์และสุขภาพได้กล่าวถึงคุณสมบัติที่มีแนวโน้มในการต้านมะเร็งของ quercetin โดยหนึ่งในคุณสมบัติเหล่านี้คือการช่วยป้องกันการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งและการเติบโตของเนื้องอก รายงานฉบับหนึ่ง (nature.com/articles/srep24049) ได้เน้นย้ำถึงศักยภาพของฟลาโวนอยด์ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติในการรักษามะเร็ง โดยนักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า quercetin “ทำให้เกิดความเป็นพิษในเซลล์มะเร็ง”

ความเป็นพิษต่อเซลล์ หมายถึง ความสามารถในการก่อให้เกิดความเป็นพิษต่อเซลล์ เคมีบำบัดเป็นตัวอย่างหนึ่งของการบำบัดที่เป็นพิษต่อเซลล์ ผลของความเป็นพิษต่อเซลล์ของ quercetin ได้รับการทดสอบโดยใช้กรดเอลลาจิก (ellagic) ซึ่งเป็นสารอาหารรองที่พบในผักและผลไม้ และเป็นที่ทราบกันดีว่ามีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ

จุดเด่นที่สำคัญอีกประการหนึ่งของการศึกษานี้คือ การรักษาด้วย quercetin “นำไปสู่การตายของเซลล์” (apoptosis หรือ programmed cell death) นอกจากนี้ ยังพบว่ามันสามารถ “กระตุ้นให้กระบวนการการตายภายในเซลล์ทำงาน” ผ่านการมีปฏิสัมพันธ์โดยตรงกับดีเอ็นเอ